Aydınlatma Teknolojisinin Gelişimine Katkıda Bulunan Bilim Adamları

  • 20 Şubat 2012
  • 888.906 kez görüntülendi.
Aydınlatma Teknolojisinin Gelişimine Katkıda Bulunan Bilim Adamları

Ampul ile ilgili ilk çalışmalar 1802 yılında İngiliz Humprey Davy tarafından, platin ince bir şeritten akım geçirilerek ilk enkandesan ışığının elde edilmesi ile başlamıştır. Elde edilen ışık pek parlak değildi ve fazla uzun sürmemişti ancak bu tarihten sonraki 75 yıl boyunca bu çalışmalara örnek olmuştur. Bunun dışında 1809 yılında Davy, 2000 adet pile bağlı iki karbon çubuk ile ilk ark lambasını yapmış ve İngiliz Kraliyet Enstitüsü’nde ilk sunumunu gerçekleştirmiştir.

1840 yılında İngiliz Warren de la Rue, vakumlanmış cam bir tüp içine bobin sarımlı bir platin tel yerleştirmiş ve üzerinden akım geçirmiştir. Elde edilen ışık verimli olmasına rağmen platinin pahalı olması sebebiyle lambanın kullanılması, ticari açıdan o tarihler için mümkün değildi.

Bu zamandan itibaren çeşitli bilim adamları ampul için uygun lamba teli (flaman) bulmak için araştırma yapmaya başladılar. 1840’da Joseph Swan karbonize, kağıt filamanını kullanarak ilk işlevsel ampulü yaptı ve 1860’da patentini aldı. Ancak ampul sönük ışık yayıyordu ve yanma süresi çok kısaydı. Ampulün tam iş görebilmesi için güç kaynağına ihtiyacı vardı.

Sir Elliot Thomas benzer teknolojiyi kullanarak ticari olarak uygun ampulü 1875’te üretti. Ayrıca ampul üzerindeki çalışmalarının ardından bambu filamanlı lambayı ortaya çıkardı. Herman Spiegel’in vakum pompasını kullanan Elliot Thomas başarılı bir şekilde lambasını vakumlamayı başardı.

Enkandesan lambanın ve elektriğin gelişimine katkıda bulunmuş en önemli isim şüphesiz Thomas Edison’dur. Aslında ampulü gerçekten icat eden kişi o değildi ancak ampulü geliştirmek için çok çalıştı. 1879’da yüksek vakum ve karbonize flaman yardımıyla uzun yanan, yüksek verimli ışığı üretti. Evlerin pratik şekilde aydınlatılması konusunda da çalışmalar yaptı. Edison sadece akkor aydınlatmayı oluşturmadı ayrıca akkor ışığını daha güvenli, pratik ve ekonomik hale getiren gerekli elementleri bulunduran elektriksel aydınlatma mekanizmasını geliştirdi.

Thomas Alva Edison

Ampul için en iyi flamanı bulma çalışmaları sürerken, Edison pratikliği sağlayan ve elektrik ışıklarında kullanılan yedi sistematik element icat etti. Aralık 1879’da Edison halka akkor aydınlatma sisteminin sunumunu yaptı.

Enkandesan ışığının başarısı Edison’un çok kişi tarafından tanınmasını sağladı. Elektrik her yana yayıldıkça Edison’un serveti ve şöhreti büyüyordu. 1889’a kadar şirketleri gelişim gösterdi, daha sonra Edison General Electric şirketi kuruldu. Şirket kendi isminde olmasına rağmen şirketi kontrol edemedi. Gelişen aydınlatma endüstrisinin sermayeye ihtiyacı, onun J.P.Morgan gibi bankacılarla işbirliği yapmasını sağladı. 1892’de şirketini, önde gelen şirketlerden Thompson-Houston’la birleştirdi ve şirketin ismi General Electric oldu.

Cam ampul ilk olarak Matthew Evans ve Henry Woodward tarafından tasarlandı. Bu sırada bilim insanları deşarj lambaları üzerinde çalışıyorlardı. Önce tüpün içindeki karbondioksitin daha sonra kripton ve argon soy gazlarının kullanımı sayesinde ampulün verimliliği arttırıldı.

Akkor lambada ışıyan madde olarak bambu, platin, karbon denenmiş, sonra daha dayanıklı olan tungstene geçilmiştir. İlk akkor lambalar, içlerindeki filaman çalıştırıldıkça hızla eskidiğiiçin, en fazla 1 günlük bir çalışma ömrüne sahipti. Cam ampuller vakumlanarak, kararlı gazların da eklenmesi ile performansları artırıldı ve akkor lambaların ömrü 1 yıla çıkarıldı. Günümüzde, o dönemden kalma hâlâ çalışır halde el yapımı akkor lambaların olması şaşırtıcıdır. Örneğin Livermore’daki (Kaliforniya, ABD) bir itfaiye merkezinde bulunan 4 W’lık bir karbon lamba tam yüz on yıldır kesintisiz yanmaktadır.

1901’de Peter Hewitt mavimsi beyaz ışık yayan civalı buhar lambasını tanıttı. Sonra sodyum buharı kullanarak daha fazla ışık veren lamba icat edildi. Willies Whitney, flamanı yanma ve korlanmadan korumak için metal kaplama ve karbon flaman kullandı. 1906’da General Electric tungsten filamanı piyasaya sürdü. Bu flamanın erime noktası diğerlerinden daha yüksekti. 1910 yılında bir başka mühendis, William Coolidge dayanıklı tungsten filamanı icat etti. Arabalarda ve neon lambalarda kullanıldı. 1930’da fotografik flaş ampulü keşfedildi.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 232 YORUM
  1. atakan diyor ki:

    yaniyazyaz bitmiyor

  2. atakan diyor ki:

    of çok uzun

  3. Sanane Be Slk diyor ki:

    çin seddinden daha uzun arkadaş

  4. Sude diyor ki:

    Bence gayet güzel bilgiler verilmiş

    1. atakan diyor ki:

      of ezberlicem bide

  5. popo diyor ki:

    hiç iğrenç deği

  6. KRALİÇE diyor ki:

    bu site ödevimde hiç katkıda bulunmadı 🙂

    1. prenses diyor ki:

      kraliçeye katılıyom

  7. futbolcu mit diyor ki:

    güzel 😀 😀 ama çok uzun

  8. Prenses diyor ki:

    Çoooook sıkıcı

  9. hamza diyor ki:

    hiç güzel değil çok uzun 🙂

  10. ayse diyor ki:

    niye fotokopi çektirmiyonuz ki daha kolay hem de yorulmazsınız
    ben de 4. sınıfım ama ödev bu yapmak zorunlu
    🙁

  11. zehra diyor ki:

    bize 6 derste 120 sayfa yazdırıyor

  12. zehra diyor ki:

    bence çok kısa öğretmen bize yarım saatte 10 sayfa yazdırıyor

  13. ? diyor ki:

    daha güçlü yapsa daha iyi olurdu bence

  14. mutlu diyor ki:

    Hepiniz gerizekalı ödevi mi o yapsa daha güçlü olur mu öyle şey yok ki

  15. baturay diyor ki:

    ödevime çok yardımcı oldu

  16. ahmet diyor ki:

    çok süper emğe karşı saygı

  17. ervanur diyor ki:

    yazı yazdığım elim yaralı yazamıyorum bide 4. sınıf öğrencisiyim bide çok uzun yazmışlar ben napıyım şimdi tamam güzel anlatmışlarda uzun olmuş biraz ama abartmasınlar

    1. Dilan sınıf 4 diyor ki:

      Sana katılıyorum ama çok kısa iki dakikada bitti

  18. talha diyor ki:

    yaa çok uzun işime yaramadı 😀 🙁 🙂 (putnam)

  19. beyza diyor ki:

    ya hepiniz 4 bi ben mi altıyım kalıbıma tüküresim geldi. 😀

    1. Çiçekli kız diyor ki:

      Naber beyaz bu ara pek ğörüşemiyoz

  20. hayrunnisa diyor ki:

    çoooook güzel

  21. külkedisi diyor ki:

    iki a-4 kağıdı olan varmı yaa

  22. sindirella diyor ki:

    biraz daha uzun olsaydı

  23. aslısucan diyor ki:

    ben bunları çok duydum yalakaya gerek yok öğretmen bunu duyarsa basar 000000000000000000000000 rı

  24. cadı diyor ki:

    bu ne be böyle ne biçim bir yazı ben bununla öğretmenin karşısına çıkamam bu ne rezillikkkkkkkkkkkkkkkkk

  25. elo diyor ki:

    hacım bunların hiçbiri istediğim şeyi vermiyor veya yazmuyor

  26. jklbhönjk diyor ki:

    🙁 🙂 😀

  27. melda diyor ki:

    çok uzun bana kısa lazım 🙁

    1. dilek diyor ki:

      aynen melda

      1. melda diyor ki:

        çok uzun bana kısa lazım 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁 🙁

        1. dilek diyor ki:

          aynen melda 🙁

        2. dilek diyor ki:

          onaylıyorum

    2. ayse diyor ki:

      fotokopi çektir ozaman daha kolay

  28. ece diyor ki:

    kötü ben bğnmdm sadece hoca adlarını istiyordum bence kötüü

    1. melda diyor ki:

      dalga geçme

  29. sevde diyor ki:

    arkadaşlar edison çok uzun du yaz yaz bitmedi 1 saat sürdü yani

  30. onur diyor ki:

    Lan ßi Susun Yaaaaaa 🙁 Mallar 🙂

    1. meldadilek diyor ki:

      sensin mal gerizekalı mal diyen mal olurmuş bu durumda SEN MAL OLUYORSUN

  31. mikail diyor ki:

    sanane heeeerrkkkeeessseee böyle sorular sorulurmu
    adamlar

  32. elif diyor ki:

    edisondan once bir adam daha cam ampul bulmuş

  33. buse diyor ki:

    isimlerini istiyorum bulan cevaplasın lütfen

  34. Buse diyor ki:

    lütfen çabuklk olurmusunuz
    arkadaşlar

  35. Buse diyor ki:

    bana sadece adlarını yazmak istiyorum ama olmuyor lütfen bulan cevaplasın 10 dk içinde acele
    🙂

  36. deniz fatma diyor ki:

    yazmam lazım bay bay

  37. deniz fatma diyor ki:

    nasılsınız

  38. deniz fatma diyor ki:

    çünkü demeyin anlamlarını yazmam lazım hadi bay çok çok öpüyorum.

    1. sanene diyor ki:

      malmısın sen be

  39. deniz fatma diyor ki:

    annem çok kızıyo

  40. deniz fatma diyor ki:

    bence ben isimleri yazdım daha iyi

  41. bella diyor ki:

    articles too long

  42. sahranur diyor ki:

    ben hemen kısa kısa hepsinden bir cümle yazdım

  43. Ecee07 diyor ki:

    Alnımda enayi yazmıyor herhalde.Bizde uğraştık yazmaya! Bundan dolayı karne 5 geliyor ya! Siz bu kısa yazıyı yazamıyorsanız ben size ne diyeyim? Bende 4.sınıfa gidiyorum yalnız 9 yaşındayım. Ama hiç bıkmıyorum ve yazmaya uğraşıyorum.

  44. eray diyor ki:

    ben sadece adları yazdım şanslıyım

  45. kacamakcı diyor ki:

    ya çalıskan olmayanlar üşengecler yazmasın defterini götürmesin evde unututm desin işe yarior 😀

    1. Ecee07 diyor ki:

      bizim öğretmen kızıyor. Biz ne yapalım?

BİR YORUM YAZ