de ve ki lerin Görevlerini, Yazımına İlişkin Kuralları Araştırma

  • 19 Eylül 2012
  • 23.910 kez görüntülendi.
de ve ki lerin Görevlerini, Yazımına İlişkin Kuralları Araştırma

BAĞLAÇ OLAN “ki”

1- Başlı başına bir sözcüktür. Cümleleri birbirine bağlar.Kendinden önce gelen sözcüktenayrıyazılır.Bu sözcüğün ünlü harflerinden etkilenmez.

a) Öyle anlaşılıyor ki, sen gelmeyeceksin.

1. Cümle : Öyle anlaşılıyor.
2. Cümle : Sen gelmeyeceksin.

b) Onu görünce öyle şaşırdım ki, anlatamam.

1. Cümle : Onu görünce öyle şaşırdım.
2. Cümle : Anlatamam.

2- a) “ki” bağlacı kimi sözcüklerle birleşip, kaynaşarak birleşik sözcük olur. O zaman ayrı yazılmaz.
mademki, halbuki, belki, sanki, çünkü, oysaki.

b) “ki” bağlacı bazı sözcüklerle de öbekleşir, fakat ayrı yazılır.
demek ki, öyle ki , kaldı ki

3- Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan “ki” sözcüğü de ayrı yazılır.

Babam geldi mi ki?
Doktor açıklama yapacak mı ki?

EK OLAN “-ki”

Daima sözcüklere bitişik yazılır.”Kiminki?” ve “hangi?” sorularının karşılığı olan sözcüklerin aldığı “ki” ler ektir.

**Sonunda ince-yuvarlak ünlü bulunan bazı sözcüklerden sonra getirilen “-ki” eki küçük ünlü uyumuna uyarak “-kü” olur.**

-Dünkü olay beni çok etkiledi.
-Bugünkü toplantı uzun sürdü.

Ek olan “-ki”, iki şekilde karşımıza çıkar:

1- İlgi zamiri olan “-ki”:

Sözcüklerin yerini alır. -mki,-inki biçiminde eklenir.
Benim ellerim kirli, seninkiler temiz.
Seninki………senin ellerin
Seninki, bugün yine okula gitmedi.
Seninki……senin çocuğun
Benimki çok eskidiği için, yenisini aldım.
Benimki…….benim çantam

2 –Belirtme sıfatı üreten “-ki”

Yer ve zaman belirten sıfatlar türetir:
Duvardaki resmi ben yaptım.
Akşamki yemeği çok beğendim.
Penceredeki çiçek, soğuktan dondu.

**Yazımda “-ki” eki ile, “ki” bağlacını birbirinden ayırabilmek için “ki” ler cümleden çıkarılır. Cümlenin kuruluşunda bozulma oluyorsa “ki” ler ektir, bitişik yazılır. Olmuyorsa, bağlaçtır, ayrı yazılır.**

 

Bağlaç Olan da / de’nin Yazılışı
Bağlaç olan da / de ayrı yazılır ve kendisinden önceki kelimenin son ünlüsüne bağlı olarak büyük ünlü uyumuna uyar: Kızı da geldi gelini de. Durumu oğluna da bildirdi. Sen de mi kardeşim? Güç de olsa. Konuşur da konuşur.
Not: Ayrı yazılan da / de hiçbir zaman ta / te biçiminde yazılmaz: Gidip de gelmemek var, gelip de görmemek var (Gidip te gelmemek var, gelip te görmemek var değil)
Not:Ya sözüyle birlikte kullanılan da ayrı yazılır: ya da
Not:Da / de bağlacını kendisinden önceki kelimeden kesme ile ayırmak

yanlıştır: Ayşe de geldi(Ayşe’de geldi değil). Kitabın kapağına da dikkat et (Kitabın kapağına’da dikkat et değil).
“de” bağlacının ve “de” bulunma durum ekinin yazımı:
“de” “da” bağlacı da tıpkı “ki” bağlacı gibi ayrı bir sözcük olduğu için daima ayrı yazılır. Bulunma durum eki olan “-de,-da, -de,-ta” ise eklendiği sözcüğe bitişik yazılır, “de, da” bağlacıyla “-de,-da,-te,-ta” ekleri birbiriyle karıştırılmamalıdır.

Pratik olarak birbirinden şu şekilde ayırt ederiz: Cümle içerisinde cümleden “de”yi çıkartırız, eğer cümlenin yapısında bir bozukluk olmuyorsa o “de” bağlaçtır. Cümlenin yapısı bozuluyorsa o “de” bulunma durum ekidir.
Bulunma Durumu Eki -da / -de / -ta / -te’nin Yazılışı
Bulunma durumu eki getirildiği kelimeye bitişik yazılır: devede (deve-de) kulak, yolda (yol-da)kalmak, ayakta (ayak-ta) durmak, işte (iş-te) çalışmak vb.
Yurtta sulh, cihanda sulh. (Atatürk)
Bağlaç Olan ki’nin Yazılışı
Bağlaç olan ki ayrı yazılır: bilmem ki, demek ki, kaldı ki vb.
Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlen­sin. (Atatürk)
Geçmiş zaman olur ki hayali cihan değer.
Birkaç örnekte ki bağlacı kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılır: belki, çünkü, hâlbuki, mademki, meğerki, oysaki, sanki. Bu örnekler­den çünkü sözünde ek aynı zamanda küçük ünlü uyumuna uymuştur.
Şüphe ve pekiştirme göreviyle kullanılan ki sözü de ayrı yazılır: Ders bitti, zil çaldı mı ki? Seni öyle göreceğim geldi ki.
“ki” bağlacının ve “-ki” ekinin yazımı:
Türkçede üç çeşit “ki” vardır: Bağlaç olan”ki”, sıfat yapan “-ki” ve zamir olan(ilgi zamiri) “-ki”. Bağlaç olan “ki” daima ayrı yazılır. Sıfat yapan “-ki” ve zamir olan “-ki” eklendiği sözcüğe bitişik yazılır.

Dilimizdeki bu üç farklı “-ki”yi birbiriyle karıştırmamak için şu pratik yöntemleri uygulayın.

Cümle içerisinde -ki’den sonra -ler çokluk ekini getirebiliyorsanız o -ki zamir olan -ki’dir. Ayrıca zamir olan -ki’nin bir ismin yerini tuttuğunu ve genellikle zamirlerin üzerine geldiğini de unutmamalıyız.

Sıfat yapan -ki de sıfat tamlaması kurar. Sıfat yapan -ki her zaman bitişik yazılır. Pratik olarak önündeki isme “hangi” sorusunu yönelterek bulur ve diğer -ki’lerden ayırt ederiz, öyleyse bu sıfat yapan -ki eklendiği sıfata daima bitişik yazılır.

Bağlaç olan “ki” ise daima ayrı yazılır. Diğer “ki” ekleriyle karıştırmamak için cümleden çıkartırız, cümlenin yapısında ciddi bir bozukluk olmuyorsa o “ki” bağlaç olan “ki”dir. Ayrıca bağlaç olan ki’nin daha vurgulu söylendiğini de göz önünde bulundurmak gerekir.

• Mademki, halbuki, oysaki.çünkü.sanki… sözcüklerindeki ‘ki’ ler bağlaç olmasına rağmen kalıplaştığı için bitişik yazılır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 29 YORUM
  1. 2015 diyor ki:

    İLK 2015 YORUMU YANLIZ YAZI İYİ OLSADA SİTEDE UYGUNSUZ ŞEYLER GÖRDÜM DÜZELTİLSİN LÜTFEN…

  2. gulhn diyor ki:

    ben 85 aldım ama yazim kötüydü diye ama tşekkürler

  3. zilan diyor ki:

    şimdi çok iyi gidiyorum arkadaşlar bana şans dileyin hepinize selamlar hepinizi tebrik ediyorm hoşçakalınnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn

  4. zilan diyor ki:

    slm arkadaşlar ben yeni yazdım bunun sayesinde 100 alırsam çok mutlu olurum

  5. çağrı diyor ki:

    100

    1. çağrı diyor ki:

      ben 100 aldım

      1. zilan diyor ki:

        tebrik ederim

  6. SERENAY diyor ki:

    iyi gzl

  7. aqeer diyor ki:

    100 aldım

  8. aqeer diyor ki:

    süperdi çok işime yaradı

  9. seymen diyor ki:

    abi yüz almam 100yüz

  10. seymen diyor ki:

    ya abi bitti ya ama çok güzel ya

  11. merve diyor ki:

    Çok güzel diyemiyecem çünkü yazmaktan bıktım.:-D

    1. SERENAY diyor ki:

      aynen ya keke

      1. SERENAY diyor ki:

        aynen yha =d

  12. gizem diyor ki:

    BANA ÇOK YARDIMCI OLDU ”BİZİM KULİS”SİTESİNDEN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM…

  13. özge diyor ki:

    güzel bi site ama çokkk uzn yaz yaz bi türlü bitmedi ama güzeldi herşey için tşk

  14. arif diyor ki:

    saolun çok yardımcı oldunuz 🙂

  15. samet dağ diyor ki:

    çok teşekkürler

  16. buse apaydın diyor ki:

    güzel yAzmışsınız ama çok uzun yazana kadar ne çektim kaç sayfaaaaa bilin bakalım neyse boşver 6. sınıfa gidiyorum yaradııııı bizim kulis siitesinee çook teşekkür ediyorum.tüm ödevlerimi busiteden yapıcam 😀

  17. nil gündoğdu diyor ki:

    bana çok yardımcı oldunuz bu siteden ayrılmam

  18. isimsiz diyor ki:

    hiçde yardımınızzz olmadı bn ne yazdım googleye ne çıkıyo ppppppppuha

  19. enes diyor ki:

    teşekkür ederim çok yardımcı oldunuz

  20. beyza sertbakan diyor ki:

    vallaha süper ben 7. sınıfa gidiyorum türkçe performansa yaptım . süper anlatılmış …

    1. Anonim diyor ki:

      De ve ki nin yzımını bir bilemiyordum.

      Bunu yazdm öğrendm saol admin. 🙂

  21. berat kaya diyor ki:

    acayip yardım ettiniz çok teşekkürler

    1. nil gündoğdu diyor ki:

      yaw hehehehehehehe

      1. buse apaydın diyor ki:

        boşş boşş şey yazmasanıza kolik misiniz oğlum sizzz

BİR YORUM YAZ
porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno porno mersin escort mersin escort mersin escort mersin escort mersin escort mersin escort mersin escort