Haberler – Bilgi – Teknoloji – Kadın – Sağlık – Dini – Videolar | sesin farklı ortamlardaki yayılma hızı

sesin farklı ortamlardaki yayılma hızı

Resim bulunamadı

Genel Kültür

24 Şubat 2012

ekledi.

29 yorum yazıldı

6147 kez incelendi.

Ses madde taneciklerinin titreşimleri sonucu oluşur. Sesin oluştuğu her yerde bir madde titreşimi vardır.

Ses madde olan her ortamda yayılır. Sadece boşlukta yayılmaz.

Madde olmazsa ses oluşmaz. Çünkü ses dalgaları madde yapısındaki tanecikleri titreştirerek yayılır. Bu nedenle madde gereklidir. Sesi oluşturan dalgalar enerji taşırlar, yani ses bir enerji çeşididir.

Sesin olması için t titreşim olması ve sesi düzenlemek içinde titreşimlerin düzenlenmesi gerekir. Örneğin; müzik aletlerinde akort yapılarak titreşimler düzenlenir ve ses düzenli bir şekle sokulur.

Sesin yayılma hızı her ortamda aynı değildir. Bilindiği gibi katı, sıvı ve gazların tanecikleri arasındaki boşluk katıdan gaza doğru gidildikçe artar. Bu nedenle tanecikler arası boşluk arttıkça, sesinde yayılma hızı azalır. Bu nedenle ses katılarda ki yayılma hızı çok fazla, gazlarda ise azdır. Boşlukta ise tanecik olmadığından ses yayılmaz.

Sesin hızı ortamın sıcaklığına da bağlıdır.

Ses dalgalar halinde yayılır. Suya atılan taşın oluşturduğu dalgalar şeklinde ses de dalgalar halinde dairesel olarak yayılır. Ses dalgaları su dalgalarının merkezden çevreye yayılması gibi her yönde ve her doğrultuda yayılır. Sesin kaynağından uzaklaştıkça sesin şiddeti azalır.

Kulak, hafif şiddetteki sesleri duyamaz. Normal konuşma sesinin şiddeti 30-60 dB (desibel) arasındadır.60 dB den fazla olan sesler insanı rahatsız eder. Bu seslere gürültü denir.

Kulağa kadar gelen seslerin frekansı da belli aralıklarda olmalıdır. Kulak titreşimi 20 titreşim/saniye ile 30 000 titreşim/saniye arasındaki sesleri işitebilir. Bu insanların sesleri duyma aralığıdır. Her canlının farklı farklı duyma aralığı vardır.

Konuşmada ses nasıl oluşur?

Akciğerlerden gelen hava ses tellerini titreştirir. Titreşim sonucu oluşan ses ağı, dil ve dişler yardımıyla kelimelere dönüşür.

SESİN YANSIMASI

Aynı ışıkta olduğu gibi seste de yansıma vardır. Ses kaynağından çıkan ses dalgalarının bir engele çarparak tekrar aynı ortama geri dönmesine sesin yansıması denir.

Sesin bir engelden yansıyarak bir müddet sonra tekrar duyulmasına ise yankı denir. Yankının nedeni sesin yansıması olayıdır.

Sesin havadaki yayılma hızı 340 m/s dir.

Ultrason, radar, sonar ve park sensorları gibi teknolojik cihazlar sesin yansıması prensibine göre çalışır. Ayrıca yarasalarda sesin yansıması kuralından yararlanarak yönünü bulur.

Sesin maddeler tarafından tutulmasına (yutulmasına) soğurma denir. Boş bir odada konuşulduğunda ses çok fazla yankı yaparken eşya ile dolu bir odada yankı azalır. Çünkü ses dalgaları bir cisme çarptığında bu dalgaların bir kısmının yansıdığı ve bir kısmının da yutulduğu görülür.

İki farklı ortam arasında, sesi soğurucu maddeler yardımıyla sesin bir ortamdan diğer ortama girişinin veya çıkışının engellenerek şiddetinin azaltılmasına yalıtım denir.

Ses yalıtımı köpük, cam yünü, elyaf gibi malzemeler kullanılarak yapılır. Hava, moleküller arası boşluğun fazla olmasından dolayı kötü bir iletken, fakat iyi bir yalıtkandır.

Ses yalıtımı; konferans salonları, tiyatro, sinema, ses kayıt stüdyoları, spor salonları, müzikhol ve düğün salonlarında öncelikle kullanılır.

SES DALGALARI NEDEN MADDESEL ORTAMDA YAYILIR?

Sesin madde içinde yayılabilmesi için sesin titreşim hareketini iletebilen bir ortamın olması gerekir. Bu ortam katı-sıvı ve gaz ortamlar olabilir. Ses sadece boşlukta yayılmaz. Çünkü boşluk madde olmadığından tanecikli bir yapıya sahip değildir.

Sesin oluşumunu, yayılmasını ve özelliklerini inceleyen bilim dalına akustik denir. Sinema, tiyatro, konferans salonu, konser salonu gibi yerlerde sesin yansıması ve yankılanması seyirciyi rahatsız eder. Bu nedenle binaların içyapısı sesin yankısını engelleyecek şekilde yapılır. Bu engellemede akustik biliminden yararlanılarak yapılır.

SESİN ÖZELLİKLERİ

Bütün sesler birbirinden farklıdır, çünkü her ses farklı özellik taşır. Sesin özellikleri şunlardır;

Sesin şiddeti

Sesin yüksekliği

Sesin tınısı

1.SESİN ŞİDDETİ:

Ses kaynaklarından çıkan seslerin farklı olmasının nedeni sesin şiddetinin farklı olmasıdır.

Sesin şiddeti ses kaynağından uzaklaştıkça azalır, yaklaştıkça artar.

Ses şiddetinin birimi desibel (dB) dir.

2.SESİN YÜKSEKLİĞİ:

Ses kaynağının bir saniyedeki titreşim sayısına frekans denir. İnce bir telden çıkan ses ile kalın bir telden çıkan ses arasındaki farka sesin frekansı denir.

İnce sesleri kalın seslerden ayıran özelliğe sesin yüksekliği denir. Sesin yüksekliği, sesin frekansı ile belirtilir. Frekans büyüdükçe ses incelir.

Bir telin boyu kısaldıkça çıkardığı sesin frekansı artar.

Telin gerginliği arttıkça çıkan sesin frekansı artar.

Telin kalınlığı arttıkça titreşim sayısı düşer, böylece frekansı azalır ve ses kalınlaşır.

Bir telin frekansı;

Telin boyuna,

Gerginliğine,

Kalınlığına (kesitine) ve

Yapıldığı maddeye bağlıdır.

Frekansın birimi hertz (hz) dir.

3.SESİN TINISI:

Sesin tınısı sesin kaynağına bağlıdır. Sesin hangi kaynaktan geldiğini anlamamıza yarayan, ses kaynaklarını birbirinden ayıran özelliğe sesin tınısı denir.

Sesin tınısı, ses kaynağının durumu, yapıldığı madde ve içindeki havaya bağlı olarak farklılaşır.

Sesin tınısı ses kaynağının tanınmasını ve ayırt edilmesini sağlar.

Etiketler: , ,

Bu yazı için 29 yorum yapıldı:

  1. gamze diyor ki:

    tablo halinde lütfen.

    1. merve diyor ki:

      ne alaka ne alaka ne kadar saçmasın kızım yaaa

      1. betül diyor ki:

        Tablo halinde demiş ne var bunda?

        1. crazy diyor ki:

          Tamam Susun :-)

          1. eylem idil diyor ki:

            tamam biz surarız sende kes sesini crazy

  2. burak diyor ki:

    sana ne oluyo tablo halinde olsa daha yi olur

  3. enes diyor ki:

    dersinizi yapın

    1. hakan diyor ki:

      sanane lan yaparım yapmam battı mi

  4. eylem idil diyor ki:

    çok işime yaradı ama yorum gönderenler süper …

  5. eylem idil diyor ki:

    merve beni hatırladınmı batuhan teklif etmişti kabul ettinmi?

    1. merve diyor ki:

      sanane ya

  6. Ela diyor ki:

    Benim çok işine yaradı ne var bunda

  7. aaa diyor ki:

    güzelllllllllllllllll

  8. Barıs diyor ki:

    Kavganıza Başlarım Nese çok işime yaradı saol performansımı yaptım Aga Yugu tararara sagu agu agabigü
    :D :P

  9. Barıs diyor ki:

    Tamammı lan :D :D [[besiktas]]

  10. Barıs diyor ki:

    Ben Böyle Sitenin Elerinden Öpem Ya

  11. selen diyor ki:

    güzel miş

  12. nurşin diyor ki:

    selen sen çok delisin böylemi yazılır birde türkçen 5 olacak

  13. selen diyor ki:

    ne varmış yazımda

  14. nurşin diyor ki:

    ne yok ki

  15. ahmet diyor ki:

    Yazım hatası.Herhangi bir kelimeye `mış-miş-muş-müş` eki geliyorsa o kelime bitişik yazılır

  16. Eylül İdil diyor ki:

    süpermiş saolun

  17. Eylül İdil diyor ki:

    saolun proje ödevmde yardmcı oldu :D

  18. Furkan diyor ki:

    Kavga Edeni Ben Dövcem İsteyen Adını – Soyadını bıraksın

  19. buse diyor ki:

    tam benim istediğim gibi deyil

  20. nazlı diyor ki:

    iğren ya hiç istediğim gibi değilllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

  21. banu diyor ki:

    ne ya maI maI şeyIer yazı0nuz gerzizekaIı beyinsizIerrrrrr :D

    1. selen diyor ki:

      adındır

  22. selen diyor ki:

    gözelllllllllllmiş sizde mal mal şeyler yazmayın

Yorum Yaz