Kahkaha

Bayıldım

Cool

Kızgın

Mahcup

Öğretici

Şaşkın

Suskun

Tatlı

Üzgün

Süper

İnsan Sağlığına Etki Eden Etmenler Nelerdir?

Ana Sayfa » Sağlık » İnsan Sağlığına Etki Eden Etmenler Nelerdir?
İnsan Sağlığına Etki Eden Etmenler Nelerdir?

İnsan sağlığı çevre ile genetik örüntüsü arasındaki etkileşimin bir ürünüdür. Kişi birçok çevresel sorundan etkilenmektedir. Bu etkilenme doğumdan ölüme kadar çok değişik boyutlarda olmaktadır.

Çevrenin boyutları sınırsızdır. İnsan üzerinde etkili olan, insana ulaşan tüm çevresel etmenle kapsamaktadır.

Çevresel etkenler giderek halk sağlığında daha büyük önem kazanmaktadır. Hastalıkları önlemenin yolu, sağlığına etki eden etmenlerin neler olduğunu bilmektir.

İnsan sağlığına etki eden etmenler bünyesel ve çevresel etmenler olmak üzere iki grupta incelenebilir.

1. Bünyesel Etmenler
Bünyesel etmenler bireyin genetik, metabolik ve hormonal yapısıyla ilgilidir. Genetik bozukluklar, anne ve babadan kromozomlar yoluyla geçen kalıtsal hastalıklardır.

Renk körlüğü, iktiyozis (balık pulluluk) ve hemofili (kanın pıhtılaşmaması) gibi hastalıklar geneti bozukluklara örnektir. Yine insanlarda 46 kromozom yerine 47 kromozom bulunması durumunda görülen Down sendromu da genetik bozukluklardandır.

Çevresel Sorunlar

İnsanoğlunun çevre ile ilişkisi oldukça fazladır. Doğumdan bu yana devam eden bu ilişki insan sağlığına olumlu ve olumsuz etkiler yapabilmektedir. Çevrenin insanla etkileşimi yüzyılar boyunca olduğu gibi yaşam sürdüğü boyunca devam edecektir. İnsanoğlunun çevre ile olan etkileşimi;
1- Biyolojik Etkileşim
2- Kimyasal Etkileşim
3- Fiziksel Etkileşim
4- Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Etkileşim
5- Psikojik Etkileşim olarak devam edecektir.

Biyolojik Etmenler Nelerdir ?

Biyolojik etmenler, vektörler, mikroorganizmalar, bitkiler, hayvanlar ve bunların ürünleridir.

Mikroorganizmalar: Verem , tifo, kolera, kızamık, menenjit, kaba kulak gibi hastalıklar zararlı mikroorganizmalardır.

Vektörler : Vektörler pek çok hastalığın taşıyıcıdır. Kara sinek, sivri sinek, bit, pire, hamam böceği gibi mikrop taşıyan eklem bacaklılar tarafından taşınır.

Bitkiler ve hayvanlar : İnsanlar besin kaynaklarını bitkiler, hayvanlar ve hayvansal ürünlerden karşıladıkları için bitki yetiştirmede ve hayvanların beslenmesinde kullanılan kimyasal maddeler insan sağlığını yüksek miktarda tehdit etmektedir.

Kimyasal Etkileşim: Zehirler, kanser yapıcı maddeler, gıda katkı maddleri gidi etkenlerdir. Özellikle tarımsal üretimde bilinçsiz kullanılan yapay gübrelerin ve hormonların sağlığımızı olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir.

Fiziksel Etmenler: Kullanma suları, atıksular, çöpler, gübreler; ev ve iş yerlerinin havası, sıcaklığı, aydınlatılması; çevrenin iklimi, gürültüsü; giyim eşyaları; lokanta, sinema vb. genel yerler ile mezarlıklar şeklinde sıralanabilir. İnsanın sağlıklı yaşayıp yaşamadığı da fiziksel etmenlerin oluşturduğu çevresinden belli olur.

Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Etmenler Nelerdir ?
Yaşam tarzı, gelir ve harcama düzeyi , yaşam alanları gibi etmenlerdir.

Psikolojik etmenler: Metabolizmanın çalışmasını olumsuz yönde etkileyen ruhsal zorlanmalar, stres, heyecan, korku vb. durumlardır.

Bitkiler: Bitkilerin oksijen üretme, besin kaynağı olma ve ilaç yapımında kullanılması gibi önemli faydaları yanında insana zararlı etkileri olanları da mevcuttur.

Bazı bitkilerin zehirli bazılarının ise uyuşturucu etkisi vardır. Bunlara zehirli mantarlar, delice otu ve uyuşturucu elde edilen haşhaş bitkisi örnek verilebilir.

Hayvanlar: Et, süt, yumurta ve gücünden yararlandığımız hayvanlar bazen de bizlere hastalık bulaştırabilirler.

Hem insanda hem hayvanda ortak görülen hastalıklara zoonozlar denir. Kuduz hastalığı buna örnektir. Bazen insana hastalık, hastalıklı hayvanların besinleri ile de bulaşabilir.

Brusella (Yavru atma hastalığı) süt ürünleri ile bulaşan böyle bir hastalıktır. Ayrıca çevremizdeki akrep, yılan ve örümcek gibi zararlı hayvanlar da insana zarar verebilir.

Besinler: İnsanlar için bir kısmı enerji kaynağı, bir kısmı yapı ve onarım maddesidir. Besinlerle aldığımız vitaminler ise vücudun direncini arttırarak hastalıklara karşı savunma oluşturulmasını sağlar.

Besinlerin hazırlanması ve saklanması insan sağlığı ve beslenmesi açısından çok önemlidir. Besinlerin uygun şartlarda hazırlanması, iletilmesi ve saklanmasına besin hijyeni veya besin sağlığı uygulamaları denir.

Bu nedenle başta et ve süt ürünleri olmak üzere tüm besin maddelerinin sağlığa uygun bir şekilde üretilmesi için yasalar koyulmuştur. Besin hijyeni uygun olmayan besinler hastalıklara neden olabilir.

Tifo, dizanteri, zehirlenmeler besinlerin olumsuz etkileridir. Ayrıca beslenmede, besin değeri yüksek olan besinler tercih edilmelidir.

Yazıyı Oylayın?

İnsan Sağlığına Etki Eden Etmenler Nelerdir? - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Copyright © 2009 - 2018

BizimKulis - Tüm Hakları Saklıdır