Kahkaha

Bayıldım

Cool

Kızgın

Mahcup

Öğretici

Şaşkın

Suskun

Tatlı

Üzgün

Süper

İpek Gömleğin yapılış Evreleri Nelerdir?

Ana Sayfa » Karma » İpek Gömleğin yapılış Evreleri Nelerdir?
İpek Gömleğin yapılış Evreleri Nelerdir?

Günümüzde de çok kıymetli bir dokuma maddesi olan ipeğin ilginç bir tarihçesi vardır, İpekböceğinin anavatanı Çin’dir Rivayete göre MÖ 2600 lerde hüküm süren Çin İmparatoru Hoang-Ti zamanında saray bahçesinde bir tırtılın dut yaprağı yediği ve sonra koza ördüğü dikkat çekmiştir Bu durum üzerine imparator, bu kurdun hayatının incelenmesini emretmiş ve bu görevi eşi Kraliçe She-Ling-She’ye vermiştir Kraliçe uzun zaman yaptığı tetkikler neticesinde bu kozadan ipek çekilebileceğini ve bunun da dokumacılıkta kullanılabileceğini tesbit etmiştir Bu nedenle ipekçilik tarihinde She-Ling-She bir ipek ilâhesi olarak bilinmektedir.

Çin’de saygın bir uğraş olarak, yüzyıllar boyunca büyük bir gizlilik içinde yürütülen ipekböcekçiliği, ülkeye ün kazandırmış ve büyük bir gelir kapısı aralamıştır Çin, bu değerli hazineyi kaybetmemek için yüzyılllar boyunca bir takım katı kurallar uygulamıştır Öyle ki; bu sanatın ülke dışına çıkmasına göz yuman ya da yardım edenler bir dönem ölümle cezalandırılmıştırAncak MS 149 yılında Türkistan’da bulunan Hotan Eyaleti Hakanı’nın bir Çin prensesi ile evlenmesi, ipekçiliğin Çin sınırları dışına taşmasına sebep olmuştur Çin’de bir asalet nişanesi olarak bilinen ipeğin, Hotan’da bulunmaması nedeniyle prensese önceki ihtişamını devam ettiremeyeceği söylenir Buna üzülen prenses ülkesine gittiğinde saçlarının arasına ipek tohumlarını saklayarak Hotan’a geçirir Böylece ipek, ilk defe Çin sınırları dışına çıkar MS 300 dolaylarında önce Japonya’da, daha sonra da Hindistan’da ipekböceği yetiştirilmeye başlanır.

Bu sanat zaman içinde Asya’yı boydan boya aşıp Anadolu üzerinden Avrupa’ya uzanan, en önemli kervan yoluna “İpekyolu” adını vermiştir.

İpeğin Anadolu’ya gelişi Bizans İmparatoru Justinien (527-565) le gerçekleşir Bu dönemde Hint ve İranlı tüccarlar tarafından Batı’ya doğru yol alan ipek sayesinde Constantinopolis’te ileri düzeyde ipek dokumacılığı görülür Bizanslılar’ın en güzel ipekleri burada dokunmaktadır Ne var ki, bir zaman sonra , siyasî ve iktisadî sebeplerden dolayı kervanlarla Bizanslılar arasında çıkan bir anlaşmazlık neticesinde ipek artık Constantinopolis’e uğramaz olur Bu sırada Justinien, ipeğin gerçek kimliğini araştırmak üzere iki rahibi, din kisvesi altında Çin’e gönderir İranlı ve Aynarozlu bu iki rahip, Constantinopolis’e kamış bastonlarının içine sakladıkları ipekböceği tohumları ile döneceklerdir Böylelikle ipekböcekçiliği, Asya’dan Avrupa’ya intikal eder İpekböcekçiliğinin Batı’ya doğru yayılmasında Araplar’ın istilâ hareketleriyle Venedikliler ile Cenovalılar’ın bu alandaki ticarî faaliyetlerinin büyük rolü olmuştur.

İpeğin elde edilişi:
İpekböceği ( bombyx mori ), tırtılından ipek elde edilen kelebeklere verilen genel addır İpekböceği dut yaprağıyla beslenir İpekböceğinin erişkini tombul gövdeli ve soluk boz renklidir Kanat açıklığı 4-5 cm civarındadırİki ya da üç günlük ömrü boyunca uçmaz ve beslenmez Ama bu süre erkek ve dişişlerin üreyip yeni bir kuşak oluşturmasına yeter.

Her dişinin bıraktığı 300-500 dolayında yumurta bir sonraki yılın bahar aylarına kadar serin bir yerde bekletildikten sonra tek ya da çok katlı sekilere yayılır Tohumlar küçük tülbentler içinde delikli mukavva kutulara konur Her birinde 25 gram tohum bulunan bu kutulara “paket” adı verilir Bir pakette ortalama 30000 tohum bulunur.

Baharda beyaz dut ağaçlarında ilk yapraklar görünmeye başladığında tohumlar tahtadan kerevetlere serilir 19 günlük kuluçka devresi sonunda yumurtalardan tırtıllar çıkar Bu küçük kurtçukların herbirinin boyu 3 mm kadardır Tırtılların en iştahlı olduğu bu dönemde üzerlerine günde üç öğün ince kıyılmış dut yaprağı serpilir Bu devre içinde tırtıllar her gün kendi ağırlıkları kadar yaprak yerler ve büyümeleri de yemeleri gibi hızlı olur İpekböceği tırtılları o kadar çabuk büyür ki, büyüme süresi içinde dört defa deri değiştirmek zorunda kalırBuna halk arasında “gömlek değiştirme” denir.

Her deri değişiminden sonra daha da irileşen tırtılın rengi giderek açılır Dördüncü deri değişiminden sonra boyu yaklaşık 8 cmye ulaşan tırtıl, en obur dönemini yaşayacak; ipek salgılamaya başladığı andan itibaren iştahı kesilecektir Koza örebilecek olgunluğa erişen tırtıl kehribar sarısı renk almıştırGünün birinde başını havaya kaldırıp ileri geri sallayarak kozasını yapmaya elverişli bir dal parçası aramaya başlar Bu durum askı zamanının geldiğini gösterir Bu sırada kerevetlere, sapı aşağı, dalcıkları yukarı gelecek şekilde meşe, katırtırnağı,funda dalları yerleştirilir Bu dalların kuru olması gerekir İpekböceği bunların üzerine tırmanır; kendini askıya alarak koza örmeye başlar; kendisi koza içinde kalır Böcekler, yaklaşık bir hafta süresince, dalların üzeri bembeyaz olacak şekilde, kozalarını büyük bir çaba ve titizlikle örerler.

İpekböceğinin vücudundaki bir çift bezin salgıladığı zamk gibi yapışkan bir sıvı, hayvanın alt dudağındaki meme denilen çok küçük deliklerden iplik halinde dışarı çıkar; havayla temasında donar İşte “ipek” budur.

Böcek önce kozasının dış kısmını yapar, daha sonra kendi vücudunun etrafını sarmaya koyulur Sarma işi ilerledikçe hayvan küçülür, küçülür, sonunda kozanın içinde görünmez olur.

Kozanın dışındaki iplikler gevşek ve dolaşık, içindeki iplikler düzgündür Oluşan kozaların küçük bir bölümü kelebeklerin çıkıp yumurta vermesi için bekletilir Diğerlerinde ipekböceği kozayı delerek çıktığında ipeğe zarar vereceğinden “boğma” denen bir işlemle koza içinde öldürülür Kozaları boğmak için, içinde su kaynamakta olan büyük bir kazana bir saçayak yerleştirilirBunun üzerine, içinde çekimi yapılacak kozaların bulunduğu kalbur oturtulur

Daha sonra kazanın ağzı iyice kapatılır Böylelikle kozalar içindeki tırtılların (krizalitler) yaklaşık 80 derece buharda ölmesi sağlanmış olur Bu işlemden sonra ipek ipliğinin liflerini yapıştıran ipek zamkının (serisin) yumuşatılması gerekir Yumuşatma için kozalar, 70-80 derecede kaynayan suyun içine atılırlar İplik çekmeye elverişsiz olan dıştaki ipek elendikten sonra içteki iplikler çıkrıklarla çekilerek çile haline getirilir.

İpekböceğinin topu topu iki ay süren kısacık ömründe bize bıraktığı tek bir kozadan yaklaşık 1000 metre uzunluğunda ipek teli elde edilmiş olacaktır
20000 ipekböceğinin iki aylık ömürleri süresince tüketecekleri 600 kilo dut yaprağı yaklaşık 40 ağaçtan elde edilecektir

İpek Gömleğin yapılış Evreleri Nelerdir?
Yazıyı Oylayın?

İpek Gömleğin yapılış Evreleri Nelerdir? - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Copyright © 2009 - 2018

BizimKulis - Tüm Hakları Saklıdır