Kahkaha

Bayıldım

Cool

Kızgın

Mahcup

Öğretici

Şaşkın

Suskun

Tatlı

Üzgün

Süper

Öykü Yazma Teknikleri

Ana Sayfa » Karma » Öykü Yazma Teknikleri
Öykü Yazma Teknikleri

Öykü Yazarken Nelere Dikkat Edeceğiz?

1) Mekan

  •  Kapalı mekan (ev içi, pastane…)
  • Açık mekan (dış dünya, sokak, park, deniz kenarı…)
  • Hareketli mekan (aracın içi, trenin kompartımanı filan)

Arkadaşlar, bazı klasiklerde görüyoruz, uzun uzun betimlemeler, teker teker her nesneyi anlatma… Bu bizi sıkıyor, neden? Çünkü artık televizyon çağındayız, her türlü görsel malzeme bize zaten sunuluyor orada.

Ama Dostoyevski’nin, Victor Hugo’nun ve daha birçok klasik yazarının zamanında görsel aygıtlar olmadığından insanlar gözünde canlandıramıyordu, işte bu yüzden o dönemin kitaplarında betimlemeler bu kadar fazla.

Ama dediğimiz gibi, artık betimlemeleri yazarken kısa kesebiliriz. Okura “bardak” dediğin an okurun gözünde zaten canlanır o. Uzun uzun anlatmaya gerek yok.

  •  Betimlemeleri abartma. Ama resmi çizdir.
  • Mekandan gir işe! Okuyucuyu inandır. Çünkü okur sana en başta inanırsa gerisinde de inanır.
  •  Her zaman yaşadığımız şeylerden bahset.
  • Sabah uyandın, elini yüzünü yıkadın, çay demledin.
  •  Duyulara hitap et.
  •  Çay suyunun fokurtusunu, havanın sıcaklığını, çaydanlığın görüntüsünü anlat.
  •  En başta mekandan bahsettin ama sonrasında hatırlatmayı da unutma.
  •  Sabah halıya güneş ışığı düştü dedin, akşam güneşin halıdan kalktığını söyle ki okur unutmasın nerede olduğunu.
  • Canlı kareler, sahneler çiz.

2) Zaman

  •  Fiziksel zaman: Öykünün gerçek zamanı. (Kısadır, bir yıl olmaz.)
  • Psikolojik zaman: Çok daha uzun zaman dilimi.

Mesela zihinsel yolculuk (biz flashback diyoruz buna) Çocukluğunu hatırlar, hayallerini hatırlar, geçen sonbaharı, on yıl önceki kışı düşünür filan falan. Zaman gezintisidir yani.

  •  Mesela kız pencereden sahile bakıyor. Bu sahile daha önce erkek arkadaşıyla gelmiş ama ayrılmışlar onunla. Ne bileyim onunla olan anıları canlanır kafasında. O günleri yad ettikten sonra günümüze geri döner. (Örnekleri çoğaltmak sizin elinizde.)

3) Kişiler

  •  İnandırıcı olsun. Sesini duyalım, gözümüzle görelim. Zihnimizde canlandırabilelim.

Tek yolu: Diyalog!!!

  •  Kişileri konuştur. Bol bol diyalog yaz. Ancak yapmacık olmamalı. Günlük konuşma diliyle yazmalısın. Kulağı tırmalayacak şekilde yazarsan kimseyi inandıramazsın.
  • Unutma: Bir manavla bir avukat aynı üslupla konuşmaz.
  •  Çok abartmamak koşuluyla lehçe, şive ve argo kullanabilirsin. Ama abartma!
  •  Ve diyalogları yüksek sesle oku. Eğer kulağını tırmalamıyorsa olmuştur.

4) Kurgu

Soru: Bir kısa öykü kaç sayfa olmalı?
Cevap: Bu yarışmanın 5000 kelime sınırı var. Ama genel bakacak olursak her öykünün bir mesafesi vardır. Bazısını 15 sayfa yazarsın, yetmez. Bazısını 1 sayfa yazarsın, doyurur.

  •  Kurgulama 2 şekilde olur.

a) Planlama: Kurguyu planlayıp yazıya geçirirsin. Başını da sonunu da bilirsin yazmaya başlarken.
b) Plansız: Aklına bir şey gelir, bir anda. Bir sahne. Onu yazarsın ilk olarak. Başını sonunu sonra getirirsin. Bu da bir yöntem.
Hangisini kullanırsan kullan. İkisi de aynıdır esasında. Tercih meselesi. Yani bir fark yok.

Öykü Yazmak 3 Ayrı Daldır Aslında.

  •  Matematik
  •  Müzik
  •  Resim

Kurgu bir matematiktir.

Dil de müziktir. Bakınız, mesela öyküyle romanın dili farklıdır.
Roman bir maraton koşusudur. Yavaş başlar hızlı bitirirsin.
Öykü ise 100 metre koşusudur. Tempolu ve ritmik bir dili vardır öykünün.

Resim kısmı da; manzarayı, olayları çizdireceksin. Ayrıntıları birleştireceksin yani. Öykü yazarı sözcüklerle resim yapar, sözcükleri öyle bir birleştireceksin ki ortaya muntazam bir resim çıkacak.

Genel Notlar

  •  Giriş cümlesi can alıcı noktadır, okuyucuda merak uyandır ki okur devamını okumak isteğiyle sarılsın öyküye.
  •  Aynı sözcüğü fazla tekrarlama. Kulak tırmalar.
  •  Hangi sözcüğün yanına hangi sözcük yakışır diye düşünerek yaz, sözcükleri kullanırken seçici ol. Ve kelime hazinenin de geniş olması lazım, bu sayede okurken rahat okuruz. (Kelime hazinesi için kitap okumak en iyi yol diyorum ben, harmony olarak.)
  •  Uzun cümleden sonra bir kere daha uzun cümle yazdıysan 3. cümle kısacık olmalı!
  • Üç cümle üst üste yüklem sondaysa (-dı , -di, -du) bir sonraki cümleyi hemen deviriyorsun, devrik cümle yapmazsan yine kulak tırmalar. habire dı-di-du-tı-ti-tu…
  •  Tema baskı yaratmamalı. Bu sene “Farklılıklar İçinde Birlik” Ama temaya takılıp kalma. Bu temayı da içerebilecek hayatın içinden bir öykü yaz kendince. Çok sıkarsan, zorlarsan kendini, olmaz. Çünkü puan verilirken tema dışında da birçok ölçüt var, burayı unutmayın.
  •  Kompozisyon gibi yazma. Açmaya çalışma konuyu, öğüt vereyim deme sakın. Sen canlandır, insanlar öğüdü alır.
  • Bir ekleme yapayım ben: İmla kurallarına dikkat etmeniz gerektiğini söylememe gerek yok bilmeniz lazım zaten, bu sadece öyküde değil, her dalda en önemli kural. Türkçe’yi düzgün kullanmak bizim sorumluluğumuz, unutmayalım. Ve jürinin ölçütlerinden miş imla kuralları, olmalı da zaten, belirtmeden geçmeyeyim.

VE EN ÖNEMLİSİ GERÇEKÇİ OL!

 Gerçeklikten uzak olma. Fantastik yazıyorsan fantastik yaz ama gerçekliğe oturt temelini, gerçek hayattan tamamen kopma.

Öykü Yazma Teknikleri - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

Hasan16 Mayıs 2013

Selam ve saygılarımla,değerli makalenizi okuyup yararlandım.Ellerinize sağlık ve kaleminiz her zaman yazar olsun.Hasan-İran.G.Azerbaycan

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Copyright © 2009 - 2018

BizimKulis - Tüm Hakları Saklıdır